YAS-I MATEM (MUHARREM) ORUCU
Toplumları oluşturan bireyler ne kadar insani değerlere önem veren, toplumda iyi ahlak, temiz duygu ile bezenmiş bireylerden oluşuyorsa; o toplum daha başarılı, ekonomik, kültürel yönden güçlü bir toplum olur. Bu toplumlardan oluşan devletler ekonomik, kültürel, sosyal yönden gelişmiş devletler haline dönüşür şeklinde bir görüş oluşmuştur. Böyle bir devletin bireyi, yurttaşı olan bireylerde mutlu, huzurlu insanlar olurlar. İnsanlarda yaygın bir düşünce haline dönüşmüştür. Daha sonraki dönemlerde hiçbir inanç yapısına sahip olmadan da daha mutlu sosyal bir hayat sürecekleri inancına sahip kitlelerde oluşmuştur. İnsanlar var oluşundan bu güne kadar geçen süre içerisinde inanç yönünden kendilerini bir şekilde tanımlamışlardır. İnançların büyük bir kısmında da “ORUÇ” vardır. Ruhsal yapısını güçlendirirken fiziksel yapıyı ’da disipline etmek amacıyla insanlar oruç tutmuşlardır. Belirli zamanlarda yeme, içmeden belirli zaman diliminde uzak durulacağı gibi, zevk, sefa, etmeyerek, et yemeyerek de oruç tutulur.Muharrem ayı hicri takvime göre birinci aydır. Muharrem orucu ’da bu ayın birinde başlar. Bu sene Eylül’ün 11 ine isabet etmektedir. Oruç, doğruya, iyiye, güzel olan hal hareket, davranışlara yönelmektir. Mürşidimiz Hünkâr Hacı Bektaş veli Nefsini bilmeye vesiledir oruç. Der. Kurban bayramının birinden başlayarak 20 gün sonra muharrem orucu başlar. 680 yılında İmam Hüseyin ve 72 kişiyi kerbelanın sıcak çölünde acımasız bir şekilde yezit in askerleri tarafından şehit edilmiştir. Yezit imam Hüseyin’den kendi halifeliğine biat etmesini istemiştir. İmam Hüseyin yezidin haksız, adaletsiz idare yapısına karşı haktan, adaletten yana olmuş Muaviye’nin oğlu yezit’e Zillet içinde zalimlerin gölgesinde yaşamaktansa, ölmek saadettir bizim için. Demiştir. Bu Aleviler arasında Hüseyin-i duruş olarak kabul edilmiş zalimlere karşı mücadele etmek inancın temelini oluşturmuştur. Bazı canlar 12 gün veya 15 gün olarak oruç tutulur. 15 gün tutanlar 3 gün masumu pak orucu tutarlar. 12 gün de muharremle beraber 15 gün oruç tutulur.
MASUMU PAK ORUCU
İmam Hüseyin amcasının oğlu Müslim bin akil ile çocukları İbrahim ve Muhammet i küfeye gönderir. Küfedeki gelişmeler hakkında kendilerine bilgiler aktarması için. Yezit in askerleri tarafından üçü de şehit edilir. Muharrem orucu başlamadan önce 3 gün masum-u pak orucu tutulur. Suçsuz günahsız insanların öldürülmesine yönelik bir tepkinin sonucu tutulan oruçtur. Muharrem orucu tutulurken her türlü eğlenceden uzak durularak insanlar biraz daha kendine kulak vererek özünü dara çeker. Bu oruç gece yarısı yenilen yemekle başlar, gün batımı ile oruç açılır. Güneşin ve ayın hareketleri ile doğru orantılıdır. Belirli bir saat imsak uygulanmaz. Her yerin kendine has konumundan kaynaklı bir zaman dilimi uygulanır. et yenmez, su içilmez, eğlence yapılmaz, şatafatlı sofralar kurulmaz, doyasıya yemek yenilmez. Bu sağlıklı sıhhatli insanlar için geçerli oruçtur. Sağlık sorunları olanların tutması uygun değildir. Orucu tutamayanlar da o günün anısını tekrarlama adına kerbele vakasını dinler, okur Cem evlerindeki etkinliklere katkı kor katılır. Önemli olan insanların sağlığıdır. Muharrem orucunun bitiminde aşure çorbası yapılır şükür kurbanı kesilir. Aşure kerbela olayından sonra mevcut erzaklar bir araya getirilmiş çorba yapılmıştır. Kerbelada İmam Hüseyin nin oğlu Zeynel Abidin sağ kurtulmasından dolayı şükürler olsun Peygamberimizin soyu eptel (yok) olmadı diye insanlara lokmalar dağıtılır. İnsanların gönülleri razı edilir. diğer bir anlamıyla gönüllerin şad olması için insanlara iyilik yapılır.
Muharrem ERKAN