ALEVİLERDE KURBAN BAYRAMI;

      Kurban: sözlük anlamı olarak yaklaşmak olarak tanımlıyoruz.  Genel itibar gören tanımlamada ise; “Allah ‘a ve O’nun rızasına ermek için ibadet maksadıyla, belirli şartları taşıyan hayvanı usulüne uygun olarak kesmeyi ve bu amaçla kesilen hayvanı ifade eder. Kurban Bayramında kesilen kurbana udhiye , hacda kesilen kurbana hedy denir.

   Aleviler bunu nasıl yorumlar, nasıl bakar kısmına baktığımızda, Hak yani Allah “hak insanda insan hakta” diye görür. Bir tek insanda mı görür, “Tüm vadiler gibi sahralar gibi Akar sular gibi deryalar gibi Sıra dağlar gibi yaylalar gibi cümle alem bir can imiş bilmedim” diyerekte, evreni ve doğada bulunan tüm varlıkları tanrının bir yansıması olarak görmektedir.  Yine “insanların hayırlısı insanlara iyilik edendir”  anlayışı ile yola çıktıkları için insanların iyiliği, birliği, dirliği, mutluluğu, huzuru olarak ta anlamak gerekir. Zaman her şeyin ilacı deriz hatta zamanla ihtiyaçlar değişmekte olduğunu da görmekteyiz. Bu anlayışla yola çıktığımızda yıllar önce insanlar sadece karınlarını nasıl doyururum, o günü nasıl akşam ederim anlayışı ile hayata bakarken, günümüzde sağlıklı beslenme adı altında, hijyen aramakta neyi ne kadar ne zaman yenmesi gerektiğini aramakta, bilginin, eğitimin insan yaşamındaki önemini bilerek eğitim öğretimini nasıl sürdüreceğini anlamakta, yaşlanınca nasıl nerede kalacağını, ilaçlarını nasıl temin edeceğini düşünmekte kısacası ihtiyaçlar farklı bir şekil almaktadır.    Bu anlayışla Aleviler birbirleriyle konuşurken, “kurban olduğum” diye söze başlar bu bir anlamıyla bir ihtiyacın var mı?, sana ben nasıl yardım edebilirim? Anlamında yorumlamak gerekir, doğrusuda budur.  İnsan gönlünü önemseyen bunu da yunus şöyle yorumlar “ Bir kez gönül yıktın ise Bu kıldığın namaz değil Yetmiş iki millet dahi Elin yüzün yumaz değil Bir gönülü yaptın ise Er eteğin tuttun ise Bir kez hayır ettin ise Binde bir ise az değil Yol odur ki doğru vara  Göz odur ki Hak’kı göre  Er odur alçakta dura Yüceden bakan göz değil Erden sana nazar ola İçin dışın pür nur ola Beli kurtulmuştan ola Şol kişi kim gammaz değil Yunus bu sözleri çatar Sanki balı yağa katar Halka matahların satar Yükü gevherdir tuz değil”  aleviler sosyal yaşam da yol a ikrar verir, yol her şeyden uludur.  Yolun insanlara yukarıda yunus unda dediği gibi hak sevgisiyle, kendini üstün görmeden topluma iyilik eden bir konumda biri oldun ise ne mutlu sana. Aleviler günün koşullarında insan ihtiyaçlarının faklılık gösterdiğini dile getirirken en önemlisi  insanlara iyiliğin önemini vurgular. Bu bayramı hayvan katletme onları gelişi güzel her yerde düzensiz plansız kesmek doğru olmadığını düşünmekteyiz. Düzensiz plansız kesimler ülke ekonomisine çok büyük zarara uğratmaktadır. Hastalıklı hayvan keserek, sakatatın düzenli değerlendirilmemesi, dişi hayvan kesimi derisi düzgün yüzülmediğinden, çok yapılarak üretimi sekteye uğratılması, gibi. Belki şöyle düşünüle bilinir sanki hayvan bu ülkede hiç kesilmiyor? Evet kesiliyor. Bu yerler sağlıklı olmalı denetlenir olmalı hayvanlar herhangi hastalığa sahip olmamalı, güvenilir ortamda düzenli kesilip, sağlıklı taşınır konumda olmalıdır. Devlet, aracıya tefeciye, fırsatçıya imkan sunmadan halkın yararına adımlar atar durumda olmalıdır. Her türlü katliama dur diye bilmeliyiz, bu doğa, insan, çevre, vs olabilir. Önemli olan aklı üstün kılıp toplum çıkarı ön planda tutulmalıdır.

Amaç Allah’ın emri olarak görüyor isek, çocuk okutmak, fakirin giyim, yakacak, yiyecek, ihtiyaçlarını karşılamak, kısacası toplumsal yarar güden tüm faaliyetlere destek vermek en hayırlı kurban olarak görmek gerekir. Hak cümle canların kurbanını kabul, makbul etsin.

Hıdır Abdal Ocağından

Dede Muharrem ERKAN